สุขภาพ ความงาม อาหารและยา สมุนไพร สาระน่ารู้ >>

ทฤษฎีทางการพยาบาล

อ.มณีรัตน์ พันธุ์สวัสดิ์

แนวคิดเกี่ยวกับการพยาบาลสุขภาพจิตชุมชน

การพยาบาลจิตเวชชุมชน เป็นการให้บริการแก่ผู้รับบริการ โดยการนำหลักการป้องกัน มาใช้ดังนี้

1. การป้องกันขั้นต้น (Primary Prevention)

เป็นการลดอัตราการเกิดผู้ป่วยรายใหม่ โดยการขจัดปัจจัยที่มีอิทธิพลที่มีผลนำไปสู่ภาวะการเจ็บป่วยทางจิตใจของประชาชนและชุมชน การป้องกันชั้นนี้เน้นถึงการค้นหาสาเหตุของการเจ็บป่วยทางจิตใจ ปัจจัยที่ส่งเสริมให้เกิดกลไกต่อต้านความเครียด ส่งเสริมให้เกิดระบบประคับประคอง (Supportive System) ในชุมชน ตลอดจนการส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้เรื่องสุขภาพจิตและการเจ็บป่วยทางจิต เช่น การสอนทักษะชีวิตในประชาชนทั่วไป

2. การป้องกันขั้นที่ 2 (Secondary Prevention)

เป็นการดำเนินการเพื่อลดจำนวนการเจ็บป่วยทางจิตให้น้อยลง โดยการค้นหาผู้ป่วยในระยะเริ่มแรกและให้การรักษาโดยเร็วที่สุด ทั้งนี้จะช่วยหลีกเลี่ยงการรับผู้ป่วยไว้เป็นผู้ป่วยในและป้องกันการเจ็บป่วยเรื้อรัง เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยกลับคืนสู่สังคมเร็วที่สุด การป้องกันขั้นนี้จะเน้นถึงการค้นพบการวินิจฉัยที่ถูกต้อง และรักษาได้เร็วที่สุด การคัดกรองผู้ป่วย รวมทั้งการช่วยเหลือบุคคลที่เกิดวิกฤติ เพื่อให้ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที รวมถึงการส่งต่อ รพ.จิตเวช

3. การป้องกันขั้นที่ 3 (Tertiary Prevention)

เป็นการป้องกันความพิการ อันเป็นผลเนื่องจากการเจ็บป่วย และป้องกันการกลับซ้ำ ส่งเสริมให้ฟื้นฟูสภาพเดิมให้เร็วที่สุด การป้องกันขั้นนี้รวมถึงการรักษาพยาบาลต่อเนื่อง และการให้ความรู้แก่ญาติของผู้ป่วยเกี่ยวกับโรค แผนการรักษา และการดูแลช่วยเหลือผู้ป่วย เช่น โครงการกระตุ้นพัฒนาการเด็กปัญญาอ่อนตั้งแต่เริ่มต้น การให้ความรู้แก่ญาติผู้ป่วยจิตเวช เพื่อให้ผู้ป่วยได้พึ่งตนเองให้มากที่สุด และลดภาระแก่พ่อแม่และผู้ดูแลระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

ทัศนา บุญทอง. ปฏิรูประบบบริการการพยาบาลที่สอดคล้องกับระบบบริการการพยาบาลที่พึงประสงค์ในอนาคต, นนทบุรี สภาการพยาบาล. 2542.
พรจันทร์ สุวรรณชาต. กฎหมายกับการประกอบวิชาชีพการพยาบาลและ การผดุงครรภ์. นนทบุรีเดอะเบสท์ กราฟฟิค แอนท์ปริ้นท์ 2541.
ฝ่ายวิชาการสมาคมพยาบาลจิตเวชแห่งประเทศไทย (2543). สรุปการประชุมวิชาการสมาคมพยาบาลจิตเวชแห่งประเทศไทย เรื่อง การปฏิรูประบบบริการการพยาบาล: ทิศทางการพยาบาลสุขภาพจิต. วารสารการพยาบาลจิตเวช และสุขภาพจิต 14(2), 1-11.
สภาการพยาบาล. ขอบเขตการปฏิบัติงานของ APN และมาตรฐานบริการพยาบาลและผดุงครรภ์. รวบรวมโดย คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อใช้ในการจัดการเรียนการสอนของคณะฯ. เชียงใหม่. 2545.
Bjorklund, P. The certified psychiatric nursing practitioner: Advanced practice psychiatric nursing reclaimed. Archives of Psychiatric Nursing, XVII (2), 77-87. (2003).
Chafetz, L., Collins-Bride, G., Lego, S. Merging the CNS and NP roles in advanced practice Psychiatric nursing: Pro and con. in Burgess, W. A.(editor), (1998). Advanced Practice Psychiatric Nursing. Appleton & Lange, Stamford, Conneticut. (1998)