สังคมศาสตร์ รัฐศาสตร์ การเมือง เศรษฐศาสตร์ >>
หลักการของภาวะผู้นำแบบสร้างสรรค์
ผู้นำแบบสร้างสรรค์
ในฐานะหัวหน้าสูงสุดด้านการเรียนรู้ของโรงเรียน
ผู้นำแบบสร้างสรรค์กับการตั้งคำถามเพื่อให้ได้คำตอบที่ลุ่มลึก
ผู้นำ แบบสร้างสรรค์กับ การวิเคราะห์และตีความข้อมูล
ผู้นำแบบสร้างสรรค์กับกลยุทธ์การส่งเสริมนวัตกรรมหรืองานสร้างสรรค์
ผู้นำแบบสร้างสรรค์กับการสร้างการเรียนรู้แบบทีม
หลักการของภาวะผู้นำแบบสร้างสรรค์
(Formative Leadership Principles)
- การเรียนรู้แบบทีม (Team learning) การคิดอย่างหวังผล (Productive thinking
) และการร่วมมือร่วมใจกันแก้ปัญหา (Collaborative problem solving)
ควรนำมาใช้แทนกลไกการควบคุม (Control mechanisms) การตัดสินใจจากเบื้องบน (Top
down decision making) ตลอดจน การบังคับสั่งการให้ทำแบบเดียวกัน (Enforcement
of conformity)
- ควรมีมุมมองครูว่าเป็นผู้นำ และครูใหญ่ของโรงเรียนเป็นผู้นำของผู้นำ
โดยผู้นำทั้งหลายเหล่านี้ต้องมีทักษะการตั้งคำถามที่เหมาะสม
(คำถามที่ได้คำตอบที่ลุ่มลึก)
มากกว่าการแสดงตนว่าเป็นผู้รอบรู้คำตอบของทุกคำถาม
- ความสัมพันธ์ของการปฏิบัติงาน ควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของการไว้วางใจ (Trust)
ต่อกัน ผู้นำจะต้องไม่มีทัศนะว่าครูและนักเรียนชอบหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบ
(ทำนองทฤษฎี X ของ McGregor)
แต่มีหน้าที่ช่วยให้คนเหล่านี้มีความกล้าต่อการปฏิบัติสิ่งใหม่ ๆ
- ผู้นำควรปรับเปลี่ยนทัศนะจาก
ให้ทุกคนทำตามที่สั่งและยึดหลักทำแบบเดียวกัน ไปเป็นกระตุ้น ให้กำลังใจ
และสนับสนุนความคิดริเริ่มและค้นคิดนวัตกรรมใหม่ ๆ ของครู
- ผู้นำควรให้ความสนใจและให้ความสำคัญของคน (People) และต่อกระบวนการ (Process) มากกว่างานเอกสารและงานธุรการประจำ แต่ควรบริหารเวลาไปกับกิจกรรมที่ก่อให้เกิดการสร้างมูลค่าเพิ่ม (Value added activities) ขึ้น
- ผู้นำควรเน้นถึงความสำคัญของลูกค้า (Customer focused)
และยึดหลักการให้บริการ ทฤษฎีนี้ถือว่า ครูและบุคลากรคือลูกค้าโดยตรงของครูใหญ่
ดังนั้น หน้าที่สำคัญที่สุดของครูใหญ่ ก็คือ การให้บริการแก่ลูกค้าของตน
- ผู้นำ ควรสร้างเครือข่ายให้เกิดการสื่อสารแบบสองทาง
มากกว่าการกำหนดช่องทางไหลของสารสนเทศเพียงทิศทางเดียว
- การเป็นผู้นำแบบสร้างสรรค์ จำเป็นต้องอาศัยความเอาใจใส่ใกล้ชิด (Proximity)
การปรากฏตัวอยู่กับงาน (Visibility) และอยู่ใกล้ชิดกับลูกค้าของตน
ผู้นำควรใช้หลักนิเทศภายในแบบแวะเวียน(Managing by Wandering Around :
MBWA)ไปยังหน่วยต่าง ๆ
ทั่วทั้งโรงเรียนและชุมชนที่ล้อมรอบโรงเรียนเพื่อไปรับฟังและเรียนรู้ ไปสอบถาม
ไปสร้างสัมพันธ์ภาพ และไปเสาะหาแนวทางที่เป็นไปได้ในเรื่องต่าง ๆ
- ผู้นำแบบสร้างสรรค์ จะกระจายอำนาจการตัดสินใจ (Empowering)
แก่บุคคลผู้ปฏิบัติงานต่าง ๆ ของโรงเรียน
และจะทำหน้าที่ปกป้องคนเหล่านี้เมื่อมีการแทรกแซงการทำงานจากภายนอก
- ผู้นำแบบสร้างสรรค์ต้องมีความสามารถสูงในการปฏิบัติภารกิจอยู่ท่ามกลางสภาวะแวดล้อมที่ไม่แน่นอน เป็นผู้เรียนรู้การบริหารความเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นระบบ เพื่อให้หน่วยงานได้ประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงนั้น และเป็นผู้ที่ไม่ยึดติดกับสถานภาพเดิมที่เป็นอยู่ (Maintaining status quo) ของโรงเรียน
ทักษะการเป็นผู้นำ
บันไดสู่ความเป็นผู้นำ
ภาวะผู้นำปริวรรต
ภาวะผู้นำแบบสร้างสรรค์