Baanjomyut.com ☰

ห้องสมุดบ้านจอมยุทธ

[ X ] ⇛ หน้าแรก ⇛ ความรู้ทั่วไป ⇛ ปรัชญา ⇛ ศาสนา ความเชื่อ ⇛ สังคมศาสตร์ ⇛ ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ⇛ วิทยาศาสตร์ ⇛ เทคโนโลยี เกษตรศาสตร์ ⇛ ศิลปกรรม ⇛ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ⇛ วรรณกรรม สำนวน โวหาร ⇛ สุขภาพ อาหารและยา

ค้นหาข้อมูลจากบ้านจอมยุทธ คลิก!

ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

รำโทน

โดย สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดลพบุรี

รำโทนเป็นการแสดงพื้นบ้านที่ยังมีการแสดงอยู่ในจังหวัดลพบุรี เริ่มมีการแสดงตั้งแต่เมื่อไรไม่ทราบแน่ชัด แต่มีการแสดงแพร่หลายทั่วไปที่จังหวัดลพบุรีในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 (พ.ศ. ) ประชาคมเกิดความเครียด จึงมีการร้องเพลงรำโทนเพื่อให้เกิดความสนุกสนานร่าเริงบ้าง เพราะในช่วงสงครามห้ามทำกิจกรรมต่างๆ และก็เกิดการรวมตัวกันเป็นกลุ่มระหว่างญาติพี่น้อง เพื่อนๆ ผึกหัดรำโทนกันเรื่อยมา

จำนวนผู้แสดง
จำนวนนักแสดงในแต่ละพื้นที่ไม่เท่ากัน แล้วแต่ความพร้อมของผู้แสดง ไม่มีการกำหนดที่แน่นอน

วิธีการแสดง
วิธีการแสดงไม่มีรูปแบบที่แน่นอนเช่นกัน แล้วแต่ผู้ร้องผู้รำจะสะดวก มีทั้งรูปแบบรำเป็นคู่ชาย-หญิง และรำเป็นวงกลมเดินต่อๆ กันไป ปนกันไปทั้งชาย-หญิง-เด็ก

เครื่องแต่งกายของนักแสดง
นักแสดงแต่งกายตามวิถีชีวิตของตนเอง ส่วนใหญ่แต่งกายแบบไทยๆ ผู้หญิงนุ่งผ้าถุง นุ่งโจงกระเบน ใส่เสื้อแบบไทย เสื้อลายดอก เสื้อประจำชาติพันธ์ ผู้ชายนุ่งกางเกงขายาว ใส่เสื้อคอกลมลาดดอก ไม่มีเอกลักษณ์ที่แน่นอน

เครื่องดนตรี
เครื่องดนตรี ที่ใช้ประกอบการแสดงรำโทนมีทั้ง 4 ชนิด คือ โทน(รำมะนา) ฉิ่ง กรับ และฉาบเล็ก ในแต่ละพื้นที่ใช้เครื่องดนตรีแตกต่างกันไป บางแห่งใช้โทนอย่างเดียว แต่ใช้ 3-4 ลูก และใช้การปรบมือเป็นการใช้จังหวะ บางพื้นที่ใช้ถังน้ำมันรถจิ๊บ (Jeep) สมัยก่อนแทนโทน

 

บทเพลง
บทเพลงที่ใช้ประกอบการแสดงรำโทนมีมากกว่า 100 เพลง เป็นบทเพลงที่มีมาแต่ดั่งเดิมบ้าง เป็นเพลงที่แต่งเนื้อร้อง-ท่ารำขึ้นมาใหม่บ้าง เพลงต่างๆ ที่ใช้ร้อง ใช้วิธีจดจำและถ่ายทอดกันต่อๆ มา ไม่มีการจดบันทึก เนื้อเพลงจึงแตกต่างไปตามแต่ความต้องการของผู้ร้อง คือ พ่อเพลง แม่เพลงหรือผู้ร่วมแสดงคือ ผู้รำ ส่วนใหญ่ผู้รำก็จะร้องเพลงได้เกือบทุกเพลง เนื้อเพลง บทเพลงก็นำมาจากวรรณคดีบางเรือง เช่น ลักษณวงศ์ ไกรทอง รามเกียรติ เป็นต้น นอกจากนี้เพลงบทเพลง ก็มีเนื้อร้องให้รักชาติ เกี่ยวข้องท้องถิ่น แต่ที่พบมากที่สุดก็เป็นเนื้อเพลงเกี่ยวกับความรัก การเกี้ยวพาราสีของพวกหนุ่มสาว

ท่ารำ
การแสดงท่ารำ จะเป็นท่ารำตามเนื้อเพลงซึ่งแตกต่างไปตามท้องถิ่น เช่นกัน ซึ่งจะคล้ายกับรำวงมาตรฐานในปัจจุบัน

โอกาสที่แสดง
ในอดีตการแสดงรำโทนนี้ จะใช้แสดงในงานรื่นเริงได้ทุกโอกาส เช่น งานตรุษสงกรานต์ งานบวชนาค งานแต่งงาน งานลอยกระทง งานแงเรือ และงานประเพณีอื่นๆ แต่ปัจจุบันมีการแสดงรำโทนลดน้อยลง จะเหลือแต่งานตรุษสงกราน เท่านั้นที่เป็นการแสดงในท้องถิ่นของตน แต่ยังมีการแสดงรำโทนของบางคณะ เช่น ที่ตำบล บางพึ่ง ที่จะได้รับเชิญไปแสดงในเทศกาลต่างๆ โดยหน่วยหน่วยงานราชการและสถานศึกษา เพื่อการอนุรักษ์ สืบสาน และเพื่อให้ความรู้แก่นักเรียน นักศึกษา เพื่อช่วยกันสืบสานต่อไป

ระยะเวลาที่ใช้ในการแสดง
ระยะเวลาที่ใช้ในการแสดงไม่มีกำหนดแน่นอน เพราะเป็นการแสดงเพื่อความสนุกสนาน ผู้แสดงจะแสดงกันไปเรื่อยๆ

การถ่ายทอดศิลปะการแสดง
การถ่ายทอดการแสดงรำโทนดั่งเดิมเป็นการสอนกันในหมู่เครือญาติ เพื่อนๆ ทั้งผู้สูงอายุและหนุ่มสาว ไม่มีการถ่ายทอดที่เป็นระบบแบบแผน แต่จะมีการสอนเมื่อมีการแสดง ในปัจจุบันวิทยาลัยนาฏศิลป์ ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการอนุรักษ์สืบสาน มีการฝึกสอนให้เป็นระบบมากขึ้น มีการสอนแก่เยาวชนในสถานศึกษามากขึ้น รวมทั้งมีการบรรจุการรำโทนลงในหลักสูตรท้องถิ่น วิชาสาระการเรียนรู้ระดับช่วงชั้นที่ 3-4 ในจังหวัดลพบุรี

ความนิยมของประชาชน
ปัจจุบันการรำโทน ได้รับความนิยมน้อยลง การแสดงในโอกาสต่างๆ ก็น้อยลงไปด้วย ในจังหวัดลพบุรี เท่าที่สำรวจจะเหลืออยู่เพียง 5-6 แห่งเท่านั้น ที่เป็นการแสดงรำโทนโดยชาวบ้านจริงๆ ส่วนวัยรุ่นสมัยใหม่ให้ความสนใจรำโทนน้อยมาก

ระบบเศรษฐกิจของคณะผู้แสดง
การแสดงรำโทน ไม่สามารถนำรายได้จากการแสดงมาใช้เป็นรายได้หลักในการดำรงชีวิตได้ เพราะไม่เป็นที่นิยมของผู้ชม จะมีโอกาสแสดงก็ต่อเมื่อมีผู้เชิญให้ไปแสดงในโอกาสต่างๆ ซึ่งก็ได้รับค่าตอบแทนไม่แน่นอน

สถานที่ในการแสดง
สถานที่ที่ใช้ในการแสดงรำโทน ส่วนใหญ่เป็นบริเวณชุมชน ลานบ้าน ลานวัด หรือแม้แต่ในเรือ จึงไม่ต้องเตรียมสถานที่มากในแสดง

สถานที่เก็บข้อมูล
การแสดงรำโทนที่ยังคงมีการแสดงอยู่ในจังหวัดลพบุรี มีทั้งหมด 6 แห่ง คือ

1) ตำบลบางผึ้ง
2) ตำบลหนองยายโต๊ะ
3) ตำบลบัวชุม
4) ตำบลโคกสลุง
5) ตำบลมหาโพธิ
6) ตำบลยางโทน

การรำโทนในจังหวัดลพบุรี เกิดขึ้นเพื่อความสนุกสนาน เพื่อการเกี่ยวพาราสีระหว่างหนุ่มสาว จึงไม่มีระเบียบแบบแผนที่ตายตัว ทุกอย่างขึ้นอยู่กับความพร้อมของผู้แสดง เป็นการแสดงที่ไม่มีรายได้ที่แน่นอน ไม่สามารถเรียกร้องค่าตอบแทนจากผู้ชมได้ การร้อง การรำ เกิดมาจากการท่องจำและการฝึกหัดกันต่อๆ มา จึงทำให้การรำโทนลดความนิยมลงในหมู่ชุมชน แต่ยังมีการถ่ายทอดรำโทนนี้ให้แก่นักเรียน นักศึกษาในสถาบันการศึกษาหลายแห่ง

แชร์ให้เพื่อนสิ แชร์ให้เพื่อนได้ แชร์ให้เพื่อนเลย


บ้านจอมยุทธ : สร้างเมื่อ สิงหาคม 2543 วิธีใช้: อ่านเพื่อประเทืองปัญญา | วัตถุประสงค์ | ติดต่อ : baanjomyut@yahoo.com