ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม อารยธรรม >>

ไทแสก

11

ภาษาแสก

ภาษาที่ใช้สื่อสารกันในเผ่าแสคือ ภาษาแสก ปัจจุบันใช้ภาษาไทยกลาง ภาษาไทยท้องถิ่นหรือภาษาลาวพื้นเมือง ส่วนภาษาแสกจะใช้สื่อสารกันภายในหมู่บ้าน และหมู่บ้านอื่น ๆ ที่มีชาวไทแสกก็สามารถสื่อสารกันได้

ภาษาแสกจะมีแต่ภาพูดไม่มีภาษาเขียน ผู้พูดภาษาแสกจะรวมตัวกันอยู่ เป็นหมู่บ้าน การแต่งกาย รูปร่าง ลักษณะท่าทางกริยามารยาท และความเป็นอยู่ของชาวไทแสกในปัจจุบัน ไม่แตกต่างไปจากชาวไทยในท้องถิ่นอื่น ๆ สิ่งเดียวที่ทำให้ชาวไทแสกแตกต่างไปจากชาวไทยอื่น ๆ คือ ภาษา พิธีกรรม ความเชื่อของชาวไทยแสกซึ่งมีการแสดงแสกเต้นสากร่วมด้วย ในจังหวัดนครพนม มีภาษาถิ่นไทยหลายกลุ่ม คือ ภาถิ่นลาวพื้นเมือง ภาษาถิ่นภูไทย ภาษาถิ่นญ้อ และภาษาถิ่นกะเลิง ภาถิ่นทั้ง 4 ภานี้ ถึงแม้จะมีความแตกต่างกัน แต่ผู้พูดภาทั้ง 4 ภา ก็สามารถติดต่อพูดจากันได้รู้เรื่อง โดยไม่มีปัญหาเลย ทั้งนี้เพราะภาษาถิ่นเหล่านี้ มีความแตกต่างกันในเรื่องเสียงไม่มาก คำศัพท์ก็มีบ้างเล็กน้อย แต่ในเรื่องการเรียงคำ หรือการสร้างประโยคแล้วไม่มีเลย ส่วนภาษาแสกนี้ถึงแม้จะจัดว่าเป็นภาษาไทยถิ่น แต่ความแตกต่างไปจากภาษาไทยถิ่น ไม่อาจเข้าใจได้ทำให้มีคนจำนวนมากคิดว่าภาษาแสกเป็นภาษาเขมร ตามความเป็นจริงแล้วไม่ใช่

ศาสตราจารย์ ฟัง ไกวลี นักภาษาศาสตร์ชาวอเมริกัน เชื้อชาติจีนได้เคยเสนอการแบ่งกลุ่มตระกูลภาษำทยเป็นสามสาขาโดยใช้ศัพท์และวิวัฒนาการของสัยงบางเสียงเป็นมาตรฐานในการแบ่งสาขาของภาเอาไว้ว่า

1. สาขาเหนือประกอบไปด้วย ภาษาถิ่นที่อยู่ทางใต้ของจีน ตัวอย่าง ชื่อภาษาถิ่น เหล่านี้คือ วู มิง เทียน เชา โปอาย เขียนเชียง

2. สาขากลางอยู่ในเวียดนามเหนือ แถวพรมแดน ติดต่อกับประเทศจีนมีไตขาว โท นุง ลุงเชา เทียนเปา ยุงซุน

3. สาขาตะวันตกเฉียงใต้ ประกอบด้วย ภาในประเทศไทย ลาว พม่า อินเดีย เวียดนาม ทั้งหมดในประเทศไทยและสาวเท่านี้ที่ภาไทยนับเป็นภาษของชนกลุ่มใหญ่ และใช้เป็นภาษาราชการ นอกจากนี้ก็เป็นภาษาของชนกลุ่มน้อย กระจัดกระจายอยู่ในที่ต่าง ๆ รวมไปถึงภาษาถิ่นที่เป็นภาษาแสด้วย ซึ่งภาษาชนกลุ่มน้อยนี้จะกระจัดกระจายอยู่ในประเทศต่าง ๆ และจะค่อย ๆ ถูกกลืนหายไปทีละน้อย ๆ เรื่องนี้อาจารย์ บรรจบ พันธุเมธา ก็ได้แสดงความห่วงใยไว้ในหนังสือของท่านชื่อ “กาเลหม่านไต” (ไปเที่ยวบ้านไท) เอาไว้ว่า

 

ภาษาแสก ศาตราจารย์ Haudricourt เคยแสดงความคิดเห็นไว้ว่าควรจัดอยู่ในภาไทยแขนงภาคเหนือ โดยพิจารณาจากศัพท์ ศาสตราจารย์ “William Gredney ก็เป็นอีกท่านหนึ่ง ซึ่งสนับสนุนว่าควรจะจัด “ภาษาแสก” อยู่ในแขนงภาคเหนือเช่นกัน โดยเพิ่มหลีกฐานทางศัพท์และเสียงท่านผู้นี้ ได้ศึกษาภาษาแสกในเรื่องเสียงว่ามีเสียงอไรบ้าง และเคยพิมพ์บทความเรื่อง The Sack Language of Nakhon Phanom ส่วนศาสตราจารย์ Haudricourt นั้นรวบรวมคำศัพท์ไปไม่มาก และยังไม่ได้ศึกษาถึงเรื่องเสียงวรรณยุกต์และเรื่องอื่น ๆ ของชาวไทแสก

วิไลวรรณ ขนิษฐานันท์ ได้ศึกษาภาษาแสก ตามแนวภาษาศาสตร์โดยได้ศึกษาเกี่ยวกับ ลักษณะของเสียงวรรณยุกต์ เสียงสระและเสียงพยัญชนะ ที่มีใช้อยู่ในภาษาแสก ยังได้บรรยายถึงลักษณะกลุ่มคำต่าง ๆ การประสมคำ การเรียงการเก็บบันทึกคำภาษาแสก ที่เกี่ยวกับคำและความหมาย วิธีอ่านออกเสียงและความหมายของคำแสก โดยวิไลวรรณ ขนิษฐานันท์ ได้แสดงความเป็นห่วงภาษาแสกเอาไว้ว่า

ในประเทศไทย “ภาษาแสก” เป็นภาษาของชนกลุ่มน้อยและแปลกแตกต่างไปจากภาษาถิ่นอื่น ๆ มาก คนไทยอื่น ๆ ไม่สามารถเข้าใจภาแสกไก้ “ภาษาแสก” จึงมีปัญหาเหมือนคนไทยที่เป็นชนกลุ่มน้อยในประเทศอื่น ๆ กล่าวคือ ภาษาแสกกำลังถูกกลืนหายไป ปัจจุบันนี้บางหมู่บ้านโดยเฉพาะหมู่บ้านในตัวเมือง พ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย จะพูดภาษาแสกได้ เด็กๆ ชาวไทแสก จะไม่สามารถพูดภาษาแสกได้ เด็ก ๆ เหล่านี้ไม่ค่อยพูดภาแสก แต่พวกเขาก็ฟังและเข้าใจภาษาแสกได้อยู่บ้าง จากสภาพที่เป็นอยู่ในปัจจุบันทำให้สามารถคาดการณ์ได้ว่า ภาษาแสก คงจะสูญสิ้นไปในไม่ช้าเพราะสาเหตุใหญ่ 3 ประการ

1. ภาษาแสก เป็นภาษาของคนกลุ่มน้อย ดังนั้นเด็กรุ่นปัจจุบันในหมู่บ้านแสกจึงไม่นิยมใช้ข้อนี้เป็นเหตุผลทางธรรมชาติโดยทั่วไปแล้ว เด็กจะพยายามใช้ภาษาของชนหมู่ใหญ่ คือ ภาษาที่เพื่อน ๆ รอบตัวใช้ในโรงเรียนและภาษาที่ใช้สถานที่สาธารณะต่าง ๆ ถ้าภาษาที่ใช้ในครอบครัวไม่ใช่ภาษาของชนหมู่ใหญ่ เด็กก็มักจะไม่ใช้พูด ถึงแม้แต่พ่อแม่จะใช้ภาษานั้นพูดด้วยก็ตาม เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นทั่วไป ดังจะเห็นว่าถ้าครอบครัวได้ย้ายไปอยู่ต่างประเทศ ถ้าเป็นครอบครัวซึ่งไปเติบโตที่นั่น จะเรียนรู้และพูดภาษานั้นและไม่ยอมใช้ภาษาของตัวเอง เด็กจะเรียนรู้ภาษาของพ่อแม่ แต่ไม่ยอมใช้ภาษาเพราะเห็นว่าเป็นภาษาของชนกลุ่มน้อย ดังนั้นในหมู่บ้านชาวไทแสกในตัวเมืองทั่ว ๆ ไปก็เช่นกัน จะพบว่าเด็กที่อายุต่ำกว่า 15 ปี ลงมาไม่สามารถพูดภาษาแสกได้เพียงแต่ฟังเข้าใจ
   

2. การได้รับอิทธิพล จากภาษาไทยกลางเนื่องจากชาวไทแสก ส่วนมากหรือเกือบทุก ๆ คน ต้องเรียนหนังสือ ซึ่งต้องใช้ภาษากลางเป็นสื่อในการเรียนการสอนอีกทั้งสื่อสารมวลชนต่าง ๆ เช่น หนังสือพิมพ์ โทรทัศน์ ฯลฯ ซึ่งมีอิทธิพลต่อชีวิตประจำวันของคนทั่ว ๆ ไป ก็ใช้ภาษากลางจึงทำให้ชาวไทแสกได้รับอิทธิพลต่อชีวิตประจำวันของคนทั่ว ๆไป ก็ใช้ภาษากลางจึงทำให้ชาวไทแสกได้รับอิทธิพลไปจากภาษาไทยกลางมาก
   

3. การได้รับอิทธิพลจากภาษาไทยท้องถิ่น หรือภาษาลาวพื้นเมืองนคระนม ในชีวิตประจำวัน “ชาวไทแสก” จะต้องติดต่อพบปะใกล้ชิดกับชาวนครพนม ซึ่ง

อ่านหน้าถัดไป >>>